Տարիքը և կարգերը. ի՞նչ կարելի է վարել 16, 18, 19 և 21 տարեկանում
Կարճ՝ «AM»՝ 16 տարեկանից, «A», «B», «C»՝ 18-ից, «BE», «CE», «DE»՝ 19-ից, «T»՝ 20-ից, «D», «D1»՝ 21-ից։
Հայաստանում վարորդական վկայականը տրվում է՝ «AM» ենթակարգի՝ 16 տարեկանից, «A», «B» և «C» կարգերի ու «A1», «B1» և «C1» ենթակարգերի՝ 18-ից, «BE», «CE» և «DE» կարգերի ու «C1E» և «D1E» ենթակարգերի՝ 19-ից և միայն համապատասխանաբար «B», «C», «D», «C1» կամ «D1» վկայականի առկայությամբ, «T» կարգի (տրոլեյբուս)՝ 20-ից, իսկ «D» կարգի և «D1» ենթակարգի՝ 21 տարեկանից (ՀՀ զինված ուժեր և այլ զորքեր զորակոչված լինելու դեպքում՝ 19-ից) և միայն «B», «C» կամ «C1» վկայականի առկայությամբ («Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքի 27-րդ հոդվածի 3-րդ մաս)։
Վարել սովորել կարելի է ավելի վաղ. վարել սովորողը պետք է լինի առնվազն 16 տարեկան, իսկ վարորդի թեկնածու կարող է դառնալ 17 տարին լրացած անձը՝ բացառությամբ «AM» ենթակարգի, որտեղ շեմը 16-ն է (նույն օրենքի 28-րդ հոդվածի 1.1-ին և 4-րդ մասեր)։ Ինքը՝ վարելու իրավունքը, ծագում է ոչ թե քննությունը հանձնելու, այլ վկայականն ստանալու կամ դրա թվային տարբերակը հատկացնելու պահից (27-րդ հոդվածի 6-րդ մաս)։
Տարիքային շեմերը մեկ աղյուսակում
| Կարգ / ենթակարգ | Տարիք | Պայման |
|---|---|---|
| «AM» | 16 | — |
| «A», «B», «C» և «A1», «B1», «C1» | 18 | — |
| «BE», «CE», «DE» և «C1E», «D1E» | 19 | համապատասխանաբար «B», «C», «D», «C1» կամ «D1» վկայական |
| «T» (տրոլեյբուս) | 20 | — |
| «D» և «D1» | 21, զորակոչվածները՝ 19 | «B», «C» կամ «C1» վկայական |
Աղբյուրը՝ 27-րդ հոդվածի 3-րդ մաս։ Ազգային վարորդական վկայականը տրվում է տասը տարի ժամկետով, միջազգայինը՝ մինչև երեք տարի, բայց ազգայինի կամ բժշկական հավատարմագրման տեղեկանքի ժամկետից ոչ ավելի (27-րդ հոդվածի 8-րդ մաս)։
16 և 17. ուսուցումը վկայականից առաջ
Երեք տարիք հեշտ է շփոթել իրար հետ, իսկ վկայական տալու տարիքը դրանցից միայն մեկն է։
- 16 տարեկան — վարել սովորողի նվազագույն տարիքը (օրենքի 28-րդ հոդվածի 1.1-ին մաս և ճանապարհային երթևեկության կանոնների 148-րդ կետ)։ Ճանապարհներին ուսումնական վարումը թույլատրվում է միայն սովորեցնողի հետ, իսկ սկզբնական ուսուցումը՝ փակ հրապարակում կամ ավտոդրոմում (նույն կանոնների 145-րդ և 146-րդ կետեր)։
- 17 տարեկան — վարորդի թեկնածու դառնալու տարիքը, բացի «AM»-ից, որտեղ այն 16 է (28-րդ հոդվածի 4-րդ մաս)։ Գործնական քննությանը մասնակցում են միայն վարորդի թեկնածուները (28-րդ հոդվածի 3-րդ մաս)։
- 18 տարեկան — «B» կարգի վկայականն ստանալու տարիքը։
Ավտոդպրոցն այսօր պարտադիր չէ. «A», «B» և «C» կարգերի ու «AM», «A1», «B1» և «C1» ենթակարգերի որակավորման քննություններին կարող են մասնակցել նաև ինքնուս անձինք (28-րդ հոդվածի 1.2-րդ մաս)։ Մանրամասները՝ ավտոդպրոցի մասին առանձին հոդվածում, իսկ ամբողջ ընթացակարգը՝ քայլ առ քայլ ուղեցույցում։
Ի՞նչ է ներառում յուրաքանչյուր կարգ
Կարգերի սահմանումները տրված են 27-րդ հոդվածի 1-ին մասում։
- «AM» — մոպեդներ և դրանց համարժեք տեխնիկական բնութագրեր ունեցող քվադրիցիկլներ։ Մոպեդը մինչև 50 սմ³ ներքին այրման շարժիչով կամ 0,25 կՎտ-ից ավելի և 4 կՎտ-ից պակաս էլեկտրական շարժիչով երկանիվ կամ եռանիվ միջոց է, որի առավելագույն կառուցվածքային արագությունը չի գերազանցում 50 կմ/ժ-ը (օրենքի 2-րդ հոդված)։
- «A1» — մինչև 125 սմ³ և ոչ ավելի, քան 11 կՎտ (15 ձիաուժ) թեթև մոտոցիկլներ. «A» — մնացած մոտոցիկլները։
- «B1» — տրիցիկլներ և քվադրիցիկլներ։
- «B» — մինչև 3500 կգ թույլատրելի առավելագույն զանգվածով կամ վարորդի նստատեղից բացի ոչ ավելի, քան 8 նստատեղ ունեցող ավտոմոբիլներ, ներառյալ՝ մինչև 750 կգ կցորդով։ Ավելի ծանր կցորդով շարժակազմը նույնպես «B» է, եթե կցորդի թույլատրելի առավելագույն զանգվածը չի գերազանցում ավտոմոբիլի զանգվածն առանց բեռնվածության, և ամբողջ շարժակազմը 3500 կգ-ից ավելի չէ։ Հակառակ դեպքում պահանջվում է «BE»։
- «C1» — 3500-ից մինչև 7500 կգ բեռնատարներ. «C» — 3500 կգ-ից ավելի թույլատրելի առավելագույն զանգվածով բեռնատարներ։
- «D1» — վարորդի նստատեղից բացի 8-ից ավելի, բայց ոչ ավելի, քան 16 նստատեղ ունեցող ավտոբուսներ. «D» — վարորդի նստատեղից բացի 8-ից ավելի նստատեղ ունեցողները։
- «C1E» և «D1E» — համապատասխանաբար «C1»-ը և «D1»-ը՝ 750 կգ-ից ծանր, բայց ավտոմոբիլի՝ առանց բեռնվածության զանգվածը չգերազանցող կցորդով, երբ ամբողջ շարժակազմը 12000 կգ-ից ավելի չէ («D1E»-ի դեպքում կցորդը չպետք է նախատեսված լինի ուղևորներ փոխադրելու համար). «CE» և «DE» — «C» կամ «D»-ն 750 կգ-ից ծանր կցորդով։
- «T» — տրոլեյբուս։ Դրա գործնական քննությունն ընդունում են տրոլեյբուս շահագործող կազմակերպությունները (27-րդ հոդվածի 9-րդ մաս, N 385-Ն որոշման N 1 հավելվածի 32-րդ կետ)։
Ուշադրություն. կարգի սահմանումը և քննական ավտոմոբիլը նույն բանը չեն։ «C»-ի գործնական քննությունն ընդունվում է 7500 կգ-ից ավելի թույլատրելի առավելագույն զանգված ունեցող բեռնատարով, «D»-ինը՝ բացի վարորդի նստատեղից՝ 16-ից ավելի նստատեղ ունեցող ավտոբուսով, թեև կարգերն իրենք ավելի լայն են (N 385-Ն որոշման N 1 հավելվածի 30-րդ կետ)։
Մեկ վկայական՝ մի քանի կարգ
27-րդ հոդվածի 10-րդ մասը սահմանում է, թե որ վկայականն ինչ է լրացուցիչ թույլատրում. «A»-ն՝ նաև «AM», «A1» և մոտոցիկլային նստատեղ կամ ղեկ ունեցող «B1». «B»-ն՝ նաև «B1» (բացառությամբ մոտոցիկլային նստատեղ կամ ղեկ ունեցողների). «C»-ն՝ «C1». «D»-ն՝ «D1». «CE»-ն՝ «C1E». «DE»-ն՝ «D1E»։
Այստեղից բխում է հաճախ հանդիպող սխալը. «B» կարգի վկայականը մոպեդ կամ մոտոցիկլ վարելու իրավունք չի տալիս — ցանկում «AM» և «A1» չկան։
Երկրորդ սահմանափակումը՝ ուղևորների մասին է. «C» և «CE» կարգերի ու «C1» և «C1E» ենթակարգերի բեռնատարներով թույլատրվում է փոխադրել ոչ ավելի, քան 8 ուղևոր, ավելիի դեպքում պահանջվում է նաև «D», «DE», «D1» կամ «D1E» վկայական (27-րդ հոդվածի 2-րդ մաս)։
«Ավտոմատ»-ի նշանը վկայականի վրա
Գործնական քննությունն ընդունվում է մեխանիկական փոխհաղորդակով կամ անձի ցանկությամբ՝ ավտոմատ փոխհաղորդակով տրանսպորտային միջոցով, և դրա մասին վկայականում կատարվում է համապատասխան նշում։ Նման նշում պարունակող վկայականները վավերական են միայն ավտոմատ փոխհաղորդակով միջոցներ վարելու համար (N 385-Ն որոշման N 1 հավելվածի 30-րդ կետ)։ Այդ նշումը հետագայում հանելու կարգ որոշումը չի սահմանում։ Գործնական քննության մնացած պայմանները ներկայացրել ենք առանձին հոդվածում։
Միանգամից մի քանի կարգի դիմելիս քննական միջոցը որոշվում է ամենամեծով. «B»-ի և «C»-ի դեպքում քննությունն ընդունվում է «C» կարգի, «B»-ի և «C1»-ի դեպքում՝ «C1» ենթակարգի միջոցով (նույն հավելվածի 31-րդ կետ)։
Կարգը որոշում է, թե ինչ հարցեր կստանաք
2026 թվականի սեպտեմբերի 1-ից գիտելիքների ստուգման թեստի հարցերը տարանջատված են ըստ կարգերի։ Տարանջատումը վերաբերում է օրենքից, ճանապարհային երթևեկության կանոններից և անսարքությունների ցանկից տրվող հարցերին (17-րդ կետի 1-ին և 2-րդ ենթակետեր). «A», «B», «C» կարգերի կամ «AM», «A1», «B1», «C1» ենթակարգերի համար դրանցից ներառվում են միայն «A», «B», «C», «BE», «CE» կարգերին և «AM», «A1», «B1», «C1», «C1E» ենթակարգերին վերաբերելիները, իսկ «D», «T» կարգերի կամ «D1» ենթակարգի համար՝ միայն «D», «DE», «T», «D1» և «D1E»-ին վերաբերելիները (N 385-Ն որոշման N 1 հավելվածի 17.1-ին և 17.2-րդ կետեր, լրացված N 979-Ն որոշմամբ)։ Առաջին օգնության հարցը տարանջատված չէ։ Թե կոնկրետ որ հարցերն են մտել յուրաքանչյուր կարգի ցանկ, պաշտոնապես հրապարակված չէ։
Կարգերի, տարիքների և ժամկետների հարցերը քննության մեջ պատկանում են Խումբ 2-ին՝ «Երթևեկության անվտանգության օրենք և հիմնական հասկացություններ»։ Կարդացեք 2-րդ խմբի տեսությունը, ապա անցեք 2-րդ խմբի պրակտիկային. պաշտոնական հարցաշարի բոլոր հարցերը՝ պատասխաններով, կան նաև հարցերի բաժնում, իսկ ամբողջական ձևաչափը կարող եք փորձել քննության սիմուլյացիայում։
Էլեկտրական սկուտեր և մոպեդ. 16 տարեկանի կանոնը
Անհատական շարժունակության (տեղաշարժման) միջոցներով՝ էլեկտրական սկուտերով, գիրոսկուտերով, սեգվեյով և նմանատիպ միջոցներով, երթևեկությունը թույլատրվում է 18 տարեկանից բարձր անձանց, ինչպես նաև 16 տարին լրացած և «AM» ենթակարգի միջոց վարելու իրավունք ունեցող անձանց։ Մինչև 18 տարեկանները՝ բացի այդ 16-ամյա «AM» վկայական ունեցողներից, կարող են երթևեկել միայն համայնքի ավագանու սահմանած վայրերում (օրենքի 24.4-րդ հոդվածի 1-ին և 3-րդ մասեր)։
Սա գործնական պատճառ է 16 տարեկանում «AM» ստանալու համար. այն միայն մոպեդի մասին չէ։
Ինչպես պատրաստվել
Կարգերի աղյուսակը հեշտ է անգիր անել, բայց քննության հարցերը ստուգում են հենց թվային սահմանները՝ կցորդի 750 կգ-ը, ավտոբուսն ու թեթև մարդատար ավտոմոբիլը բաժանող 8 նստատեղը և տարիքները։ Ամենաարագ ճանապարհը մեկ նստաշրջանում 2-րդ խմբի բոլոր հարցերն անցնելն է և սխալվածները նույն օրը կրկնելը։
Ստուգի՛ր քեզ
Ամրապնդի՛ր կարդացածը իրական քննական հարցերով։ Գրանցում պետք չէ։
Փորձնական քննությունՊատրաստվիր տեսական քննությանը
Գրանցվի՛ր անվճար՝ հետևիր առաջընթացին, փորձիր գիտելիքներդ և կրկնիր սխալ պատասխանած հարցերը։