Խումբ 1 · Մանևրներ․ գոտու ընտրություն, հետադարձ, հետընթաց և ճանապարհը զիջելը

Ինչ է ստուգում այս թեման քննությունում

Խումբ 1-ը վերաբերում է ճանապարհային երթևեկության կանոններին (այսուհետ՝ ՃԵԿ)․ գիտելիքների ստուգման 20 հարցից 15-ը ՃԵԿ-ից են (ՀՀ կառավարության 2020 թվականի մարտի 26-ի N 385-Ն որոշում, N 1 հավելված, կետ 17)։ Այս խմբի հարցերի մեծ մասը նկարներով է։ «Օրենք»՝ «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենք։

Հասկացություններ, որոնք պետք է տարբերել

• Մանևրում՝ երթևեկության սկիզբ (հարևան գոտի դուրս գալով), վերադասավորում, երթևեկության ուղղության փոփոխություն, կանգառ (վերադասավորվելով) և հետընթաց (ՃԵԿ, կետ 3, ենթակետ 6)։
• Վերադասավորում՝ զբաղեցրած գոտուց կամ շարքից դուրս գալը՝ պահպանելով երթևեկության սկզբնական ուղղությունը (ՃԵԿ, կետ 3, ենթակետ 7)։
• Շրջադարձ՝ մանևր այլ ճանապարհ կամ ճանապարհից մերձակա տարածք դուրս գալու համար․ հետադարձ՝ մանևր շարժման ուղղությունը հանդիպակացի փոխելու համար (ՃԵԿ, կետ 3, ենթակետեր 9 և 10)։ Հետընթացը ուղղության փոփոխություն չի համարվում (ՃԵԿ, կետ 3, ենթակետ 8)։
• Զիջել ճանապարհը՝ չշարունակել կամ չվերսկսել շարժումը և չկատարել որևէ մանևր, եթե դա կարող է այլ վարորդներին ստիպել անսպասելի փոխել շարժման ուղղությունը կամ արագությունը (Օրենք, հոդված 2)։

Ազդանշանը և ում զիջել մանևրելիս

• Երթևեկությունն սկսելուց կամ մանևրից առաջ վարորդը ազդանշան է տալիս համապատասխան ուղղության շրջադարձի լուսային ցուցիչով, իսկ դրա բացակայության կամ անսարքության դեպքում՝ ձեռքով։ Ազդանշանը տրվում է նախօրոք և դադարեցվում մանևրն ավարտելուց անմիջապես հետո, իսկ մանևրը չպետք է խոչընդոտի մյուսներին։ Ազդանշան տալը առավելություն չի տալիս (ՃԵԿ, կետ 36)։
• Մերձակա տարածքից ճանապարհ դուրս գալիս զիջում եք ճանապարհով երթևեկող տրանսպորտային միջոցներին, իսկ ճանապարհից մերձակա տարածք մտնելիս՝ հեծանվորդներին։ Երկու դեպքում էլ չի կարելի խոչընդոտ ստեղծել հետիոտների համար (ՃԵԿ, կետ 38)։ Մերձակա տարածքներ են բակերը, կայանատեղերը, լցակայանները, իսկ մերձակա տարածքից ելքը խաչմերուկ չի համարվում (Օրենք, հոդված 2)։
• Վերադասավորվելիս զիջում եք հարևան գոտիներով համընթաց՝ առանց ուղղությունը փոխելու ընթացողներին։ Միաժամանակ վերադասավորվելիս զիջում է ձախից ընթացողը (ՃԵԿ, կետ 39)։
• Երբ երթևեկության ուղիները հատվում են, իսկ անցման հերթականությունը կանոններով սահմանված չէ, զիջում է այն վարորդը, որին մոտենում են աջից (ՃԵԿ, կետ 45)։
• Արգելակման գոտու առկայության դեպքում շրջադարձ կատարողը նախապես վերադասավորվում է այդ գոտի և միայն այնտեղ իջեցնում արագությունը։ Թափառքի գոտուց ճանապարհ մտնողը շարժվում է դրանով և վերադասավորվում հարևան գոտի՝ զիջելով ճանապարհով ընթացողներին (ՃԵԿ, կետ 47)։
• Եթե հանդիպակաց երթևեկությունը դժվարացած է, զիջում է նա, ում առջևում խոչընդոտ կա։ 1.13 «Կտրուկ վայրէջք» և 1.14 «Կտրուկ վերելք» նշաններով հատվածներում, անկախ խոչընդոտի դասավորությունից, զիջում է վայրէջքով ընթացողը (ՃԵԿ, կետ 46)։

Շրջադարձ և հետադարձ․ որ գոտուց

• Շրջադարձից կամ հետադարձից առաջ նախապես զբաղեցնում եք տվյալ ուղղության համար նախատեսված երթևեկելի մասի համապատասխան եզրային գոտին։ Բացառություններ՝ շրջանաձև երթևեկությամբ խաչմերուկ մտնելը, նշանով կամ գծանշմամբ այլ գոտիներից թույլատրելը, եզրաչափերի կամ այլ պատճառով դա կատարելու անհնարինությունը (ՃԵԿ, կետ 40)։ Վերջին դեպքում միացնում եք վթարային լուսային ազդանշանը և զիջում թե՛ համընթաց, թե՛ հանդիպակաց ուղղություններից մոտեցողներին (ՃԵԿ, կետ 43)։
• Շրջադարձից հետո չպետք է հայտնվեք հանդիպակաց երթևեկության կողմում․ աջ շրջադարձը կատարվում է երթևեկելի մասի աջ եզրին հնարավորին չափ մոտ (ՃԵԿ, կետ 41)։
• Խաչմերուկից դուրս ձախ շրջադարձի և հետադարձի ժամանակ զիջում եք հանդիպակաց տրանսպորտային միջոցներին և համընթաց ընթացող տրամվային (ՃԵԿ, կետ 44)։

Գոտիները երթևեկելի մասում

• Երկկողմ երթևեկությամբ չորս և ավելի գոտի ունեցող ճանապարհին արգելվում է դուրս գալ հանդիպակաց երթևեկության կողմ (ՃԵԿ, կետ 53)։ Երեք գոտի ունեցող գծանշված երկկողմ ճանապարհին, որի միջին գոտին օգտագործվում է երկու ուղղությամբ երթևեկության համար, միջին գոտի կարելի է դուրս գալ միայն վազանցի, շրջանցման, ձախ շրջադարձի կամ հետադարձի համար, իսկ ձախ եզրային գոտի մտնելն արգելվում է (ՃԵԿ, կետ 54)։
• Միևնույն ուղղությամբ երեք և ավելի գոտու դեպքում ձախ եզրայինը կարելի է զբաղեցնել միայն ինտենսիվ երթևեկության ժամանակ, երբ մյուս գոտիները զբաղված են, ինչպես նաև վազանցի, ձախ շրջադարձի կամ հետադարձի համար։ 3,5 տ-ից ավելի թույլատրելի առավելագույն զանգվածով բեռնատար ավտոմոբիլներին և ուղևորների կանոնավոր փոխադրումներ իրականացնող տրանսպորտային միջոցներին՝ միայն ձախ շրջադարձի կամ հետադարձի համար (ՃԵԿ, կետ 57)։
• Բնակավայրերից դուրս (իսկ բնակավայրերում՝ 5.1 կամ 5.3 նշաններով ճանապարհներին կամ որտեղ թույլատրվում է 80 կմ/ժ-ից ավելի արագություն) վարում եք երթևեկելի մասի աջ եզրին հնարավորինս մոտ և չեք զբաղեցնում ձախ գոտիները, երբ աջ գոտիներն ազատ են (ՃԵԿ, կետ 55)։
• Կողնակներով, մայթերով և հետիոտնային արահետներով երթևեկելն արգելվում է։ Բացառություններ են 81-րդ կետով թույլատրված դեպքերում մայթեզրին կայանելու համար մանևրը և, այլ հնարավորության բացակայության դեպքում, սպասարկող ծառայությունների միջոցները (ՃԵԿ, կետ 61)։

Որտեղ են արգելված հետադարձն ու հետընթացը

Հետադարձն արգելվում է (ՃԵԿ, կետ 50)՝

1. հետիոտնային անցումների վրա․
2. թունելներում․
3. կամուրջների, ուղեկամուրջների, էստակադների վրա և դրանց տակ․
4. երկաթուղային գծանցներում․
5. այնտեղ, որտեղ ճանապարհի տեսանելիությունը թեկուզ մեկ ուղղությամբ 100 մ-ից պակաս է․
6. երթևեկելի մասի այն հատվածներում, որտեղ կան ընդհանուր օգտագործման տրանսպորտային միջոցների կանգառի կետեր․
7. միակողմ երթևեկությամբ ճանապարհներին։

Հետընթացը թույլատրվում է, եթե անվտանգ է և խոչընդոտ չի ստեղծում, իսկ անհրաժեշտության դեպքում վարորդը պետք է դիմի այլ անձանց օգնությանը (ՃԵԿ, կետ 48)։ Հետընթացն արգելվում է խաչմերուկներում, մերձակա տարածքից ճանապարհ դուրս գալիս և 50-րդ կետում թվարկված բոլոր տեղերում (ՃԵԿ, կետ 49), ինչպես նաև ավտոմայրուղիներում (ՃԵԿ, կետ 116)։

Ընդհանուր օգտագործման տրանսպորտային միջոցներ

• Բնակավայրերում կահավորված և նշված կանգառի կետից երթևեկությունն սկսող ընդհանուր օգտագործման տրանսպորտային միջոցն ունի առավելություն, սակայն կարող է շարժվել միայն՝ համոզվելով, որ հարևան գոտիով մոտեցողները խոչընդոտ չեն ստեղծում իր համար (ՃԵԿ, կետ 125)։
• Ընդհանուր օգտագործման տրանսպորտային միջոցների համար գոտում (5.14, 5.11.1 նշաններ) այլ միջոցների երթևեկությունն ու կանգառն արգելվում են։ Եթե այն բաժանված է ընդհատվող գծանշմամբ, կարելի է մտնել այդ գոտի ճանապարհ մուտք գործելիս (անհապաղ վերադասավորվելով հարևան գոտի), ուղևորներ իջեցնելու կամ նստեցնելու, կամ այդ ճանապարհից շրջադարձ կատարելու համար՝ զիջելով ընդհանուր օգտագործման տրանսպորտային միջոցներին (ՃԵԿ, կետ 124)։

Քննության բնորոշ թակարդներ

• «Ազդանշան եմ տվել, ուրեմն անցնում եմ առաջինը» — սխալ է․ ազդանշանն առավելություն չի տալիս (ՃԵԿ, կետ 36)։
• Միաժամանակ վերադասավորվելիս զիջում է ձախից ընթացողը, ոչ թե աջից (ՃԵԿ, կետ 39)։
• Բակից դուրս գալը խաչմերուկ չէ․ զիջում եք ճանապարհով ընթացողներին, իսկ բակ մտնելիս՝ հեծանվորդներին (ՃԵԿ, կետ 38)։
• Խաչմերուկում բաց թողած շրջադարձը հետընթացով ուղղել չի կարելի․ հետընթացով չի կարելի մոտենալ ուղևորին նաև կամրջի վրա կամ կանգառի կետ ունեցող հատվածում (ՃԵԿ, կետեր 49–50)։
• Կանգառի կետից շարժվող ընդհանուր օգտագործման տրանսպորտային միջոցի առավելությունը սահմանված է բնակավայրերի համար (ՃԵԿ, կետ 125)։

Կարճ ստուգաթերթ

• Տարբերում եմ շրջադարձը, հետադարձը և հետընթացը։
• Գիտեմ հետադարձի արգելված 7 տեղերը և որ հետընթացն արգելված է նույն տեղերում և խաչմերուկներում։
• Միաժամանակ վերադասավորում՝ զիջում է ձախինը․ հատվող ուղիներ՝ զիջում եմ աջից մոտեցողին։
• Բակից ելք՝ զիջում եմ ճանապարհով ընթացողներին, բակ մուտք՝ հեծանվորդներին, երկու դեպքում էլ չեմ խոչընդոտում հետիոտներին։
• Երեք գոտի ունեցող գծանշված երկկողմ ճանապարհին ձախ եզրային գոտի չեմ մտնում։