Խումբ 10 · Առաջին օգնություն և վարորդի պարտականությունները պատահարից հետո

Ինչ է ստուգում այս թեման քննությունում

Գիտելիքների ստուգման 20 հարցից 1-ը երթևեկության մասնակիցների անվտանգության և առաջին օգնության վերաբերյալ է (N 385-Ն որոշում, N 1 հավելված, կետ 17)։ Խումբ 10 · Առաջին օգնություն խմբի բոլոր 51 հարցերը տեքստային են։

«Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքը (այսուհետ՝ Օրենք) և ճանապարհային երթևեկության կանոնները (այսուհետ՝ ՃԵԿ) սահմանում են վարորդի պարտականությունները պատահարից հետո, բայց առաջին օգնության եղանակներ չեն նկարագրում։ Ուստի գլխի երկրորդ մասն ամփոփում է ՆԳՆ պաշտոնական հարցաշարի Խումբ 10-ում ճիշտ նշված պատասխանները (հղումը՝ «հարց N»)։ Դրանք օրենքի դրույթներ չեն։ Սա քննության պատասխանների ամփոփում է, ոչ թե առաջին օգնության դասընթաց․ առաջին օգնության ժամանակակից ուղեցույցները որոշ հարցերում կարող են տարբերվել, ուստի գործնական հմտությունների համար անցեք հավաստագրված դասընթաց։

Վարորդի պարտականությունները պատահարից հետո

• Պատահարին առնչություն ունեցող վարորդը պետք է անմիջապես կանգնեցնի և չտեղաշարժի տրանսպորտային միջոցը, միացնի վթարային լուսային ազդանշանը, տեղադրի «Վթարային կանգառ» նշանը, չտեղաշարժի պատահարի հետ կապված առարկաները և չվնասի հետքերը։ Օգնության համար դեպքի վայրին մոտ կանգնած տրանսպորտային միջոցների վթարային ազդանշանը նույնպես միացված է (Օրենք, հոդված 24, մաս 2, կետ «դ»)։
• «Վթարային կանգառ» նշանը տեղադրվում է բնակավայրերում տրանսպորտային միջոցից առնվազն 15 մ, դրանցից դուրս՝ 30 մ հեռավորության վրա (ՃԵԿ, կետ 23)։
• Մինչև սթափության զննությունը կամ դրանից ազատելու որոշումը վարորդին արգելվում է օգտագործել ալկոհոլային խմիչքներ, հոգեմետ կամ գիտակցությունը մթագնող այլ միջոցներ (Օրենք, հոդված 24, մաս 7, կետ «ը»)։
• Բժշկական դեղատուփի, կրակմարիչի կամ վթարային կանգառի նշանի բացակայության դեպքում ավտոբուսների, թեթև մարդատար և բեռնատար ավտոմոբիլների ու անվավոր տրակտորների շահագործումն արգելվում է (N 955-Ն որոշման N 2 հավելված, կետ 6, ենթ. 9)։

Եթե պատահարի հետևանքով մարդիկ մահացել կամ վիրավորվել են, վարորդը պետք է (Օրենք, հոդված 24, մաս 4․ միայն գույքային վնասի դեպքում գործում է 4.1-ին մասը)՝

1. ձեռնարկի անհրաժեշտ միջոցներ տուժածներին առաջին օգնություն ցույց տալու համար, կանչի «Շտապ բժշկական օգնություն» կամ մասնագիտացված այլ ծառայություն և հայտնի ոստիկանություն.
2. ծայրահեղ դեպքերում տուժածներին ուղարկի համընթաց տրանսպորտային միջոցով, իսկ եթե դա անհնար է՝ տեղափոխի իր մեքենայով մոտակա բժշկական կազմակերպություն, այնտեղ հայտնի իր անունը, ազգանունը, համարանիշը և վերադառնա պատահարի վայր.
3. ձեռնարկի բոլոր հնարավոր իրավաչափ միջոցները պատահարի վայրի շրջանցումը կազմակերպելու համար.
4. սպասի ոստիկանության կամ այլ իրավասու մարմնի ծառայողներին և գործի նրանց հրահանգներով։

Հարցաշարի պատասխանները․ գործողությունների հերթականություն

• Առաջին հերթին զննում են դեպքի վայրը և ապահովում անվտանգությունը (հարց 17)։ Եթե դա հնարավոր չէ՝ չեն մոտենում, անմիջապես ահազանգում են և կողմնակի մարդկանց թույլ չեն տալիս մոտենալ (հարց 10)։
• Տուժածի մոտ նախ ստուգում են գիտակցությունը և շնչառությունը (հարց 11), անգիտակից տուժածի մոտ՝ բացում շնչուղիները և ստուգում շնչառությունը (հարց 24)։ Շնչառությանը հետևում են 10 վայրկյան՝ մի ձեռքը ճակատին, երկու մատով բարձրացնելով կզակը, գլուխը հետ թեքելով, այտով զգալով արտաշնչած օդը և հետևելով կրծքավանդակի շարժմանը (հարց 44)։
• Առաջին հերթին օգնում են անգիտակից տուժածին (հարց 2)։
• Շտապօգնության օպերատորին ասում են վայրը (փողոց, տան համար, մոտակա կողմնորոշիչներ), տուժածների թիվը, սեռը, մոտավոր տարիքը, գիտակցության, շնչառության, արյան շրջանառության վիճակը, ուժեղ արյունահոսության և կոտրվածքների առկայությունը և սպասում են, մինչև օպերատորը նշի, որ կանչն ընդունված է (հարց 38)։
• Տուժածին մեքենայից հանում են մեքենայի շրջվելու, բռնկվելու, պայթյունի մեծ հավանականության, գերսառեցման, գիտակցության և շնչառության կորստի դեպքում կամ երբ խցիկում օգնություն ցույց տալն անհնար է (հարց 50)։
• Դեղեր տալ արգելվում է (հարց 46)։ Վարակումից պաշտպանվում են՝ չդիպչելով վերքին և օգնելով միայն ստերիլ ձեռնոցներով (հարց 29)։

Դիրքեր

• Անգիտակից, բայց շնչառություն և արյան շրջանառություն ունեցող տուժածին տալիս են կայուն կողքի դիրք՝ ծալված ծնկները գետնին, վերևի ձեռքը այտի տակ (հարց 42)։
• Ուշագնացություն՝ պառկեցնել և բարձրացնել ոտքերը (հարցեր 9, 32)։
• Գլխի վնասվածք՝ կիսապառկած դիրք՝ գլուխն ու իրանը բարձրացրած (հարց 1)։
• Կրծքավանդակի վնասվածք՝ նստեցնել՝ հենելով վնասված կողմի վրա (հարց 13)։
• Որովայնի վնասվածք՝ պառկեցնել՝ ոտքերը ծնկներում ծալած (հարց 31)։ Արտընկած օրգանները ծածկում են մաքուր խոնավ գործվածքով և պոլիէթիլենային թաղանթով (հարց 14)։
• Ողնաշարի վնասվածքի կասկած՝ մեջքի վրա, կոշտ հարթ մակերեսին, առանց անհրաժեշտության չտեղաշարժել (հարց 39)։
• Բրոնխիալ ասթմայի նոպա՝ կիսանստած դիրք (հարց 30)։

Արյունահոսություն

• Ամենավտանգավոր նշանը շիթով բխող արյունն է (հարց 27)։ Խոշոր զարկերակից վառ կարմիր արյունը ցայտում է․ զարկերակը սեղմում են մատներով, ապա վերքից վերև, որքան հնարավոր է մոտ, դնում են լարան՝ ժամանակի գրառումով (հարց 45)։
• Լարանը կարող է մնալ տաք եղանակին ոչ ավելի, քան 1 ժամ, ցուրտ եղանակին՝ ոչ ավելի, քան կես ժամ (հարց 43)։
• Երակներից և ոչ խոշոր զարկերակներից արյունահոսության դեպքում դնում են ճնշող վիրակապ (հարց 47)։ Միալար մուգ արյան դեպքում բարձրացնում են ձեռքը և դնում ճնշող վիրակապ (հարց 7)։
• Որովայնային ներքին արյունահոսության կասկած՝ պառկեցնել և սառը թրջոց դնել (հարց 22)։
• Քթից արյունահոսություն՝ գլուխը կախ գցել և սեղմել քթի վերին հատվածը (հարց 3)։

Վերքեր, կոտրվածքներ, այրվածքներ

• Բժշկական ձեռնոցներով վերքը, առանց մաքրելու, ծածկում են ստերիլ թանզիֆե անձեռոցիկով (հարց 48)։ Քիչ վտանգավոր վերքը լվանում են օճառով և մաքուր ջրով, ապա վիրակապում (հարց 36)։
• Վերքի մեջ օտար մարմնի դեպքում ապահովում են դրա անշարժ վիճակը (հարց 18)։
• Բաց կոտրվածք՝ վերքը ծածկել ստերիլ անձեռոցիկով և անշարժացնել վերջույթը (հարց 12)։ Շինայի բացակայության դեպքում ձեռքը՝ արմունկում ծալված, գլխաշորի վրա, կապում են իրանին, իսկ ոտքերը՝ իրար՝ մեջտեղում փափուկ կտոր դնելով (հարց 49)։
• Մակերեսային ջերմային այրվածք՝ 20 րոպե սառեցնել ջրով, բշտիկները չբացել, հագուստի մնացորդները չհեռացնել, ծածկել ստերիլ անձեռոցիկով առանց վիրակապելու, հնարավորության դեպքում սառը դնել և ջուր խմեցնել (հարց 51)։
• Ցրտահարություն՝ տաքացնել և անշարժացնել ախտահարված հատվածները, ծածկել տաք շորերով, տալ տաք ըմպելիք, տեղափոխել տաք տարածք (հարց 40)։

Հատուկ իրավիճակներ և թվեր

• Հաղորդալարը տուժածի վրա՝ հեռացնել մեկուսիչ առարկայով (հարց 28)։ Հաղորդալարը մեքենայի վրա՝ ներսում գտնվողները մնում են մեքենայում, մինչև հոսանքն անջատեն (հարց 35)։
• Ավտոտնակում աշխատող շարժիչ և ընկած մարդ՝ լայն բացել դռները, անջատել շարժիչը, հնարավորության դեպքում տեղափոխել տուժածին (հարց 23)։
• Շաքարախտով հիվանդը վատ է զգում՝ տալ շաքար կամ քաղցր հեղուկ (հարց 26)։ Ցնցումային նոպա՝ ձեռք չտալ, թողնել, որ ցնցումներն ավարտվեն (հարց 5)։
• Վարորդը գանգատվում է կրծքավանդակի ուժեղ ցավից՝ անմիջապես կանգնեցնել մեքենան և միացնել վթարային ազդանշանը (հարց 4)։
• Չափահասի անոթազարկը հանգիստ վիճակում 60–80 զարկ է րոպեում, շնչառությունը՝ 12–18 (հարցեր 19, 20)։

Տիպիկ որոգայթներ

• Լարանի ժամկետները չշփոթել՝ տաք եղանակին 1 ժամ, ցուրտ եղանակին՝ կես ժամ (հարց 43)։
• Այրվածքի բշտիկները չեն բացում (հարց 51), ցրտահարված հատվածը ձյունով չեն շփում (հարց 40)։
• Դեղեր չեն տալիս, «ծայրահեղ անհրաժեշտության դեպքում» տարբերակը նույնպես սխալ է (հարց 46)։
• Լուրջ վնասվածքն ինքնին մեքենայից հանելու հիմք չէ․ հիմքը դեպքի վայրի վտանգն է (հարց 21)։

Ստուգաթերթ

• Գիտեմ Օրենքի 24-րդ հոդվածի 4-րդ մասի չորս պարտականությունը։
• Հիշում եմ դիրքերը՝ անգիտակից վիճակ, ուշագնացություն, գլուխ, կրծքավանդակ, որովայն, ողնաշար։
• Հիշում եմ թվերը՝ 1 ժամ և կես ժամ, 10 վայրկյան, 20 րոպե, 60–80 և 12–18։