Խումբ 8 · Արագության սահմանափակումներ, քարշակում, մարդկանց և բեռների փոխադրում

Ինչ է ստուգում այս թեման քննությունում

Խումբ 8 · Արագություն, քարշակում, մարդկանց և բեռների փոխադրում խմբի հարցերը հիմնականում տեքստային են․ դրանք ստուգում են արագության թվերը, քարշակման արգելքները, մարդկանց և բեռների փոխադրման պայմանները։ Պատասխանները ճանապարհային երթևեկության կանոններից են (այսուհետ՝ ՃԵԿ, ՀՀ կառավարության 2007 թվականի հունիսի 28-ի N 955-Ն որոշման N 1 հավելված)։

Գիտելիքների ստուգման 20 հարցից 15-ը ճանապարհային երթևեկության կանոններից են (N 385-Ն որոշում, N 1 հավելված, կետ 17)։ 2026 թվականի սեպտեմբերի 1-ից «B» կարգի քննությունում օգտագործվում են միայն A, B, C կարգերի հարցաշարի հարցերը (կետ 17.1)․ այդ ցանկը դեռ հրապարակված չէ, ուստի bibip-ն օգտագործում է ամբողջ հրապարակված հարցաշարը։

Առավելագույն արագությունը

Որտեղ և ինչով	Առավելագույնը	Հղում
Բնակավայրերում՝ բոլորը	60 կմ/ժ	ՃԵԿ, կետ 68
Բնակելի գոտում (5.21–5.22 նշաններ) և բակային տարածքներում	20 կմ/ժ	ՃԵԿ, կետ 68
Բնակավայրերից դուրս՝ թեթև մարդատարներ և 3,5 տ-ից ոչ ավելի թույլատրելի առավելագույն զանգվածով բեռնատարներ	90, ավտոմայրուղում՝ 110 կմ/ժ	ՃԵԿ, կետ 69, ենթ. 1
Բնակավայրերից դուրս՝ մերձքաղաքային, միջմարզային և միջքաղաքային փոխադրումներ իրականացնող ավտոբուսներ, միկրոավտոբուսներ և մոտոցիկլներ	90 կմ/ժ բոլոր ճանապարհներին	ՃԵԿ, կետ 69, ենթ. 2
Բնակավայրերից դուրս՝ մնացած ավտոբուսներ, կցորդով թեթև մարդատարներ, 3,5 տ-ից ավելի բեռնատարներ	70, ավտոմայրուղում՝ 90 կմ/ժ	ՃԵԿ, կետ 69, ենթ. 3
Կահավորված թափքում մարդ փոխադրող բեռնատար, երեխաների կազմակերպված խումբ փոխադրող տրանսպորտային միջոց	60 կմ/ժ	ՃԵԿ, կետ 71, ենթ. 1
Քարշակում	50 կմ/ժ	ՃԵԿ, կետ 71, ենթ. 2

3.24 «Առավելագույն արագության սահմանափակում» նշանով կարող է սահմանվել և՛ ավելի ցածր, և՛ ավելի բարձր արագություն, բայց բարձրացվածը չի գերազանցում բնակավայրում 80 կմ/ժ-ը, դրանից դուրս՝ 110 կմ/ժ-ը (ՃԵԿ, կետ 70)։

Բնակավայրի կարգը գործում է 5.23.1 կամ 5.23.2 «Բնակավայրի սկիզբ» նշանից։ 5.25 նշանը նույնպես ցույց է տալիս բնակավայրի անվանումն ու սկիզբը, բայց այդ ճանապարհին բնակավայրերի համար սահմանված պահանջները, այդ թվում՝ 60 կմ/ժ-ը, չեն գործում (ՃԵԿ, N 1 ձև, նշաններ 5.23.1–5.26)։

Ինչպես ընտրել արագությունը

• Վարորդը հաշվի է առնում երթևեկության ինտենսիվությունը, տրանսպորտային միջոցի և բեռի վիճակը, ճանապարհային և օդերևութաբանական պայմանները, ծածկույթի վիճակն ու տեսանելիությունը (ՃԵԿ, կետ 65) և ընտրում է լիարժեք կառավարում ապահովող արագություն (կետ 66)։ Խոչընդոտ կամ վտանգ հայտնաբերելիս իջեցնում է արագությունը՝ ընդհուպ մինչև կանգառ (կետ 67)։
• Արգելվում է գերազանցել տրանսպորտային միջոցի տեխնիկական բնութագրով սահմանված առավելագույն արագությունը կամ «Արագության սահմանափակում» ճանաչման նշանի արագությունը, առանց անհրաժեշտության շատ դանդաղ ընթանալ՝ խոչընդոտելով մյուսներին, և կտրուկ արգելակել, եթե դա պետք չէ պատահարը կանխելու համար (կետ 72)։
• Վազանցվող վարորդին արգելվում է արագությունը բարձրացնելով խոչընդոտել վազանցին (կետ 75)։
• Երեխաների նստեցման կամ իջեցման ժամանակ «Երեխաների փոխադրում» ճանաչման նշանով տրանսպորտային միջոցին մոտենալիս պետք է նվազեցնել արագությունը, անհրաժեշտության դեպքում՝ կանգնել (կետ 156)։

Քարշակում

• Հեռավորությունը՝ ճկուն կցիչով 4–6 մ, կոշտ կցիչով՝ ոչ ավելի, քան 4 մ (ՃԵԿ, կետ 140)։
• Քարշակվողի վրա միացված է վթարային լուսային ազդանշանը (կետ 22), իսկ դրա բացակայության կամ անսարքության դեպքում «Վթարային կանգառ» նշանը տեղադրվում է քարշակվողի հետևի մասում (կետ 24)։ Օրվա լուսավոր ժամերին քարշակողի վրա միացված է մոտակա լույսը (կետ 133)։
• Կոշտ կամ ճկուն կցիչով քարշակելիս արգելվում է մարդկանց փոխադրել քարշակվող ավտոբուսում, տրոլեյբուսում և բեռնատարի թափքում։ Մասնակի բեռնման եղանակով քարշակելիս մարդիկ չեն կարող գտնվել ոչ քարշակվողի խցիկում կամ թափքում, ոչ էլ քարշակողի թափքում (կետ 139)։

Քարշակումն արգելվում է (կետ 143)՝

1. երկու և ավելի մեխանիկական տրանսպորտային միջոցների.
2. առանց կողային կցորդի մոտոցիկլներով, ինչպես նաև այդպիսի մոտոցիկլների.
3. մերկասառույցի պայմաններում՝ ճկուն կցիչով.
4. եթե չեն աշխատում քարշակվողի ապակեմաքրիչները, երբ այն ղեկավարում է վարորդը.
5. եթե չի գործում ղեկային կառավարումը (բացի մասնակի բեռնման եղանակից).
6. եթե չի գործում արգելակային համակարգը, և քարշակվողի փաստացի զանգվածը գերազանցում է քարշակողի փաստացի զանգվածի կեսը․ կեսից պակասի դեպքում՝ միայն կոշտ կցիչով կամ մասնակի բեռնման եղանակով։

Մարդկանց և երեխաների փոխադրում

• «C» կարգի բեռնատարով թույլատրվում է փոխադրել մինչև 8 ուղևոր․ ավելիի համար պետք է նաև «D» կամ «DE» կարգի կամ «D1» կամ «D1E» ենթակարգի վկայական (ՃԵԿ, կետ 150)։
• Կողավոր թափքում նստարանները պետք է ամրացված լինեն կողի վերին եզրից առնվազն 0,3 մ ցածր և հատակից 0,3–0,5 մ բարձր (կետ 153)։ Չկահավորված թափքում կարող են գտնվել միայն բեռն ուղեկցող կամ այն ստանալու մեկնող անձինք՝ նույնպիսի նստատեղերով (կետ 154)։
• Մարդկանց փոխադրումն արգելվում է ավտոմոբիլի, տրակտորի և այլ ինքնագնաց մեքենաների խցիկներից դուրս (բացի կողավոր թափքով բեռնատարի թափքից և ֆուրգոն թափքից), բեռնատար կցորդում, կցորդ-ամառանոցում, բեռնատար մոտոտրանսպորտային միջոցի թափքում, մոտոցիկլի նստատեղերից դուրս և տեխնիկական բնութագրով նախատեսվածից ավելի քանակով (կետ 158)։
• Մինչև 7 տարեկան երեխաները թեթև մարդատարում և բեռնատարի խցիկում փոխադրվում են քաշին և հասակին համապատասխանող մանկական պահող համակարգով (կետ 159)։ 7-ից մինչև 12 տարեկանները՝ պահող համակարգով կամ ամրագոտիներով, իսկ թեթև մարդատարի առջևի նստատեղին՝ միայն պահող համակարգով (կետ 159.1)։
• Մինչև 12 տարեկան երեխաներին արգելվում է փոխադրել մոտոցիկլի հետևի նստատեղին և բեռնատարի թափքում (բացի ֆուրգոն թափքից) (կետ 159.3)։

Բեռների փոխադրում

• Եթե բեռը դուրս է ցցված առջևի կամ հետևի եզրաչափից 1 մ-ից ավելի կամ կողքից՝ եզրաչափային լույսի արտաքին եզրից 0,4 մ-ից ավելի, այն նշվում է «Մեծ եզրաչափերով բեռ» ճանաչման նշանով, իսկ օրվա մութ ժամանակ և անբավարար տեսանելիության պայմաններում՝ նաև առջևից սպիտակ, հետևից կարմիր լապտերիկներով կամ լուսանդրադարձիչով (ՃԵԿ, կետ 162)։
• Բեռի փոխադրումն արգելվում է, եթե այն սահմանափակում է վարորդի տեսադաշտը, դժվարացնում է կառավարումը և թուլացնում կայունությունը, ծածկում է լուսային սարքերը, համարանիշերը կամ ճանաչման նշանները, խանգարում է ձեռքով տրվող ազդանշանների ընկալմանը, զգալի աղմուկ է հանում, փոշի բարձրացնում կամ աղտոտում ճանապարհը (կետ 164)։ Այդ դեպքում վարորդը պետք է վերացնի խախտումները կամ դադարեցնի երթևեկությունը (կետ 165)։

Տիպիկ որոգայթներ

• Միջքաղաքային ավտոբուս։ Բնակավայրում՝ 60 կմ/ժ, դրանից դուրս՝ 90 կմ/ժ բոլոր ճանապարհներին, ավտոմայրուղին ներառյալ, ոչ թե 70 կամ 110 (կետեր 68, 69)։
• Կցորդով թեթև մարդատար։ Ավտոմայրուղում՝ 90 կմ/ժ, ոչ թե 110 (կետ 69)։
• Մերկասառույց։ Արգելված է միայն ճկուն կցիչով քարշակումը (կետ 143)։
• Ուղևորներ քարշակելիս։ Արգելքը վերաբերում է քարշակվող ավտոբուսին, ոչ թե քարշակողին․ քարշակվող թեթև մարդատարում և բեռնատարի խցիկում մարդիկ կարող են լինել, մասնակի բեռնման դեպքում՝ միայն քարշակողի խցիկում (կետ 139)։
• Ցցված բեռ։ Կողքից 0,5 մ՝ նշան պետք է, 0,3 մ՝ պետք չէ․ հետևից 0,6 մ՝ պետք չէ, 2 մ՝ պետք է (կետ 162)։
• Առջևի նստատեղ։ Առանց մանկական պահող համակարգի՝ միայն 12 տարին լրանալուց հետո (կետ 159.1)։

Ստուգաթերթ

• Գիտեմ 60, 20, 90, 110, 70 և 50 կմ/ժ թվերը և ում են դրանք վերաբերում (կետեր 68–71)։
• Հիշում եմ քարշակման 4–6 մ և մինչև 4 մ հեռավորությունները (կետ 140) և 143-րդ կետի արգելքները։
• Գիտեմ, ում և որտեղ կարելի է փոխադրել (կետեր 139, 150–159.3)։
• Գիտեմ բեռի 1 մ և 0,4 մ շեմերը (կետ 162)։